FAQ - Pytania i odpowiedzi


1.Kiedy i dlaczego powstała Kaszëbskô Jednota?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Pierwsze zebranie założycieli Kaszëbsczi Jednotë odbyło się 14 maja 2011 r. w Rumi. Trzy tygodnie później, w dniu 4 czerwca 2011 r., zostały wybrane władze statutowe stowarzyszenia. KJ w bezpośredni sposób odwołuje się do idei narodu kaszubskiego, którą w połowie XIX-wieku zapoczątkował Florian Ceynowa, a jego kontynuatorami w latach 30. XX wieku byli działacze skupieni wokół czasopisma Zrzesz Kaszëbskô, wspierani przez Aleksandra Majkowskiego. Kaszëbską Jednotã tworzą środowiska związane od ostatniej dekady dwudziestego stulecia z czasopismami „Tatczëzna” i „Òdroda”, portalem internetowym „naszekaszuby.pl” (pierwotnie Zasobami Kaszubsko-Pomorskimi) oraz grupą literacką „ZYMK”. Kaszëbskô Jednota powstała, aby skupiać ludzi deklarujących przynależność do narodu kaszubskiego z całego świata. KJ ma dać im możliwość współpracy na rzecz Kaszub i szeroko rozumianej kaszubszczyzny - naszej kultury, języka, tradycji. Członkom stowarzyszenia przyświeca przekonanie, że kaszubski ruch narodowy wymaga konsolidacji, a rozwój opcji narodowej jest najlepszą formułą ochrony i rozwoju kaszubskiego potencjału kulturowego.
2.Jak tłumaczyć nazwę Kaszëbskô Jednota na język polski?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Właściwy przekład na język polski to Wspólnota Kaszubska. Nazwa Kaszëbskô Jednota często mylnie jest tłumaczona przez dziennikarzy i niektórych działaczy jako Jedność Kaszubska. Chcąc zachować oryginalną nazwę, pamiętać trzeba o odpowiedniej odmianie obu słów:
 
M.      Kaszëbskô Jednota (Kaszubska Wspólnota)
D.      Kaszëbsczi Jednotë (Kaszubskiej Wspólnoty)
C.      Kaszëbsczi Jednoce (Kaszubskiej Wspólnocie)
B.      Kaszëbską Jednotã (Kaszubską Wspólnotę)
N.       z Kaszëbską Jednotą (z Kaszubską Wspólnotą)
Msc.    ò Kaszëbsczi Jednoce (o Kaszubskiej Wspólnocie)
W.      Kaszëbskô Jednoto (Kaszubska Wspólnoto)

W praktyce przyjęło się już stosowanie skrótu KJ, a także nazwy dodatkowej: Stowarzyszenie Osób Narodowości Kaszubskiej.
3.Czy KJ reprezentuje wszystkich Kaszubów?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Oczywiście, że nie. KJ ma prawo do reprezentowania wyłącznie tych osób, które wstąpiły do naszego stowarzyszenia oraz zgadzają się z naszymi poglądami i celami.  
4.Czy KJ jest tylko dla Kaszubów?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Przede wszystkim chcemy skupiać osoby deklarujące swoje kaszubskie pochodzenie, również poza granicami RP. Jednak do stowarzyszenia Kaszëbskô Jednota wstąpić może każdy, kto uznaje istnienie kaszubskiego narodu, a także chce działać na rzecz rozwoju Kaszub i Kaszubów, zgadzając się jednocześnie z przyjętymi przez nas celami statutowymi i sposobami ich urzeczywistniania. Chcemy współpracować z każdym, komu bliskie jest dobro i przyszłość Kaszubszczyzny.
5.Czego domaga się KJ?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Stowarzyszenie domaga się prawnej legalizacji narodu kaszubskiego oraz objęcia go pełną ochroną przez Rzeczpospolitą Polską. Wśród obywateli Rzeczypospolitej, którzy wzięli udział w Narodowym Spisie Powszechnym w 2002 roku, 5100 osób zadeklarowało przynależność do narodu kaszubskiego, w 2011 roku liczba ta przekroczyła 17 tys. Z pewnością deklaracji takich jest więcej. Należy pamiętać, że nie każdy obywatel RP wziął udział w Spisach, a wyniki ostatniego spisu były wynikami szacunkowymi. 211 000 Kaszubów, którzy w 2011 r. zadeklarowali podwójną przynależność narodową – w tym. m.in. polsko-kaszubską, nie zaprzecza istnieniu narodu kaszubskiego. Według KJ zdanie co najmniej 17 tys. obywateli RP powinno zostać uszanowane przez polskie ustawodawstwo poprzez zmianę statusu Kaszubów z „użytkowników języka regionalnego” na „członków mniejszości etnicznej”.
6.Czy Kaszubi są mniejszością i czym jest mniejszość etniczna?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Kaszubi są narodem mniejszym liczebnie od narodu polskiego, z którym współtworzą Rzeczpospolitą Polską. W tym sensie są mniejszością. Pojęcie mniejszości etnicznej wiąże się w polskim ustawodawstwie z deklarowaniem przez część obywateli RP przynależności do narodów nie posiadających własnych państw poza granicami RP. Do takich narodów zaliczano dotychczas Karaimów (43 osoby według spisu z 2002 r. – nie ma jeszcze danych ze spisu 2011 r.), Łemków (10 tys. osób, w tym 5 tys. deklaracji wyłącznie łemkowskich według spisu z 2011 r.), Romów (16 tys. osób, w tym 9 tys. wyłącznie Romów według spisu z 2011 r.) oraz Tatarów (500 osób według spisu z 2002 r. – nie ma jeszcze danych ze spisu 2011 r.).
Zgodnie z ustawą z 6 stycznia 2005 roku o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, w RP mniejszości etniczne muszą spełniać następujące warunki:
1) są mniej liczebne od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej, 
2) w sposób istotny odróżniają się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją,
3) dążą do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji,
4) mają świadomość własnej historycznej wspólnoty narodowej (etnicznej) i są ukierunkowane na jej wyrażanie i ochronę,
5) ich przodkowie zamieszkują obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat,
6) nie utożsamiają się z narodem zorganizowanym we własnym państwie.
Zdaniem KJ społeczność kaszubska spełnia wszystkie te warunki, w szczególności jeżeli chodzi o 17 tys. osób deklarujących kaszubską narodowość. 
7.Jakie korzyści może przynieść Kaszubom uznanie ich za mniejszość etniczną?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Przede wszystkim będzie to polityczne uznanie narodowego statusu Kaszubów. Taka sytuacja wzmocni naszą dumę, co z kolei może spowodować większe zaangażowanie we wszelkie działania na rzecz kulturowej tożsamości naszej zbiorowości. Zaliczenie do mniejszości etnicznej nie musi natomiast przynieść od razu wymiernych korzyści materialnych bądź politycznych. Nie zależy nam na uzyskaniu prawa do niższego progu wyborczego, który posiadają mniejszości narodowe, a nie mają tego prawa mniejszości etniczne.
Uznanie Kaszubów za mniejszość etniczną przyniesie za to pełną ochronę kaszubskiej kultury i tradycji ze strony państwa, nie tylko języka kaszubskiego, jak to jest do tej pory. Według nas fundusze przeznaczane obecnie tylko na rozwój języka kaszubskiego mogłyby zostać przeznaczone także na inne zadania związane z rozwojem Kaszubów i wszystkich aspektów naszej kultury. Zależy nam na tym, aby Kaszubi rozwijali każdą możliwą dziedzinę związaną z kaszubskością, niekoniecznie wykorzystując przy tym swój język. Pragniemy, aby każdy element kaszubskiej kultury był równie ważny, aby stanowiąc wartość samą w sobie, przyczyniał się do wzmacniania kaszubskiej tożsamości wśród mieszkańców Rzeczypospolitej.
8.Czy KJ nie doprowadzi do nowych podziałów na Kaszubach?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Podziały związane z przynależnością narodową Kaszubów nie są czymś nowym. Nasze stowarzyszenie nawiązuje do haseł związanych z istnieniem i funkcjonowaniem narodu kaszubskiego, które głosili m.in.: Florian Ceynowa, Młodokaszubi, Zrzeszińcy oraz członkowie Tatczëznë i Òdrodë. Działanie KJ nie doprowadzi do nowych podziałów, co najwyżej podziały takie będą widoczniejsze, szczególnie na zewnątrz. Ruch kaszubski od dawna potrzebował wyrazistszego pluralizmu wewnętrznego. Posłuży to dobru kaszubszczyzny.
9.Czy KJ będzie zajmowało się polityką?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Zgodnie ze Statutem KJ nasze stowarzyszenie będzie zajmowało się wszystkim, co ma wpływ na przyszłość kaszubskiej tożsamości, kultury, tradycji, języka kaszubskiego oraz Kaszub i samych Kaszubów. Niewykluczone więc, że wśród działań takich będą sprawy związane z polityką. KJ jednak nie ma formy partii regionalnej i w takim znaczeniu polityką nie będzie się zajmować, nie będzie także wystawiać własnych kandydatów w wyborach państwowych. Naszym celem będzie nadzorowanie pracy polityków wybranych przez wyborców z Kaszub, sprawdzanie tego, w jaki sposób spełniają swe obietnice, oraz w jakim stopniu przyczyniają się do rozwoju Kaszub i Kaszubów.
10.Czym różni się KJ od ZKP?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Główną różnicą pomiędzy stowarzyszeniem Kaszëbskô Jednota a Zrzeszeniem Kaszubsko-Pomorskim jest kwestia stosunku do etniczności Kaszubów. ZKP, jako organizacja skupiająca się zgodnie ze swoim statutem na wszechstronnym rozwoju Pomorza, konsekwentnie od powstania w 1956 r. ogranicza jakąkolwiek działalność swoich członków na rzecz rozwoju narodu kaszubskiego. Już w latach 60. i 70. dwudziestego wieku, za poglądy narodowe zostali ze Zrzeszenia usunięci lub zawieszeni w prawach członka tej organizacji działacze tacy jak, Aleksander Labuda, Jan Romski, Jan Trepczyk. ZKP przyznaje, że Kaszubi mają „różne rodzaje tożsamości”, ale jako organizacja nie angażuje się w projekty narodowe. W Zrzeszeniu przeważają osoby, które uznają Kaszubów za część narodu polskiego, a także tacy ludzie, którzy uważają się wyłącznie za Polaków – nie-Kaszubów. Takiego wewnętrznego rozbicia nie ma w naszej organizacji, która zrzesza osoby deklarujące narodowość kaszubską oraz nie-Kaszubów chcących działać na rzecz kaszubskiej idei narodowej. Warto jednak zauważyć, że KJ oraz ZKP mają wiele wspólnych celów, co już w tej chwili owocuje współpracą na kilku płaszczyznach pomiędzy członkami KJ a oddziałami ZKP.
11.Czy można być członkiem zarówno ZKP jak i KJ?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Wielu członków KJ należy także do Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Według nas oraz obowiązującego prawa jednoczesna przynależność do kilku organizacji jest sprawą prywatną i żadnemu z członków Kaszëbsczi Jednotë nie zabraniamy działania w innych organizacjach.
12.Czy KJ dąży do uzyskania autonomii Kaszub?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Nie w znaczeniu politycznym. Pragniemy, aby Kaszubi w przyszłości osiągnęli pełną samodzielność kulturową, umożliwiającą im pełen rozwój i zachowanie wartości przodków poprzez zahamowanie postępującej asymilacji i polonizacji. Kaszubi powoli przestają odróżniać własne zwyczaje od zwyczajów polskich, a od paru pokoleń przestali używać języka kaszubskiego w relacjach domowych, także w mniejszych miejscowościach. Naszym zdaniem jedynie stopniowe wzmacnianie poczucia kaszubskiej tożsamości narodowej wśród Kaszubów pozwoli na zachowanie i rozwój pełni bogactwa kaszubskiej kultury.
13.Skąd pochodzą Kaszubi?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Na temat ten powstało wiele legend, opowiadań, a także pozycji naukowych. Zapewne w każdej z nich można odnaleźć źdźbło prawdy. Najstarsza historyczna wzmianka o Kaszubach pochodzi z bulli papieża Grzegorza IX z 19 marca 1238 roku. W dokumencie tym Bogusław I, książę szczeciński, określony został mianem księcia Kaszubów, a jak wiadomo, jego następcy również nosili ten tytuł (do dziś tradycyjnie królową Kaszubów określa się spadkobierczynię tego tytułu, Małgorzatę II, królową Danii). Badania naukowe wskazują na to, iż Kaszubi dawniej zamieszkiwali obszar całego Pomorza – od Wisły po Odrę, a także obszary Pomorza Przedniego w Niemczech. Dziś Kaszubi zamieszkują głównie teren województwa pomorskiego, pomiędzy Trójmiastem a Słupskiem, Bałtykiem a Borami Tucholskimi.
14.Czy Kaszubi są narodem?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Kaszubi są tym, czym sami się czują. My czujemy się narodem. Naszym zdaniem, wzorem Floriana Ceynowy, Młodokaszubów z Aleksandrem Majkowskim na czele, Zrzeszińców, a także 17 tys. osób deklarujących narodowość kaszubską w Narodowym Spisie Powszechnym w 2011 roku – Kaszubi mają pełne prawo do nazywania siebie narodem, gdyż jest to kwestią samostanowienia i autoidentyfikacji w dzisiejszym świecie. W naukach socjologicznych wciąż nie ma jednoznacznej definicji pojęcia naród. Najczęściej wspomina się jednak o ludziach, których łączą wspólne dzieje, terytorium zamieszkania, kultura, tradycje, język czy więzy krwi. Dotychczasowe badania historyczne, językowe czy genealogiczne wyraźnie wskazują na odrębność narodową Kaszubów, wywodzących się z zachodniosłowiańskiej grupy Pomorzan, która we wczesnym średniowieczu oddzieliła się od innych słowiańskich grup lechickich – polskich i połabskich, wykształciła własny język, którego pozostałością jest język kaszubski, utrwaliła własne tradycje, powiedzenia, wierzenia, a także wyodrębniła się genetycznie już przeszło 2700 lat temu, na co wskazują badania nad pomorsko-kaszubską mutacją Y-DNA L365. Jednocześnie odróżnia się naród od państwowości – obywatelstwa oraz przynależności do jednego państwa zamieszkiwanego przez członków danego narodu.
15.Co z Kaszubami-Polakami?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Byłoby absurdem odbierać komukolwiek prawo do samookreślenia. To jest nadrzędne prawo każdego człowieka. Każdy ma prawo do wyboru tożsamości na podstawie własnych doświadczeń i decyzji. Tak jak osobie identyfikującej się jako Polak/Polka i Francuz/Francuzka (itd.) jednocześnie, nie możemy odmówić prawa do tego, tak nie zabraniamy nikomu określania siebie jako Polaka i Kaszubę. Oczekujemy także uszanowania naszych poglądów i wyborów, a osobom uznającym siebie wyłącznie za Kaszubów nie narzucano innej tożsamości niż ta, którą sami wybrali.
16.Czy Kaszubi posiadają swój hymn narodowy?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Całe pokolenia działaczy kaszubskich, od lat 60. ubiegłego stulecia związanych z Klubem Studenckim Pomorania, periodykami „Tatczëzna”, „Òdroda”, za hymn narodowy Kaszubów uznają pieśń „Zemia rodnô” autorstwa Jana Trepczyka. Tekst tej pieśni nawiązuje do dziejów Pomorzan, wychwala piękno ziemi kaszubskiej, podkreśla miłość Kaszubów do ich Ojczyzny, a także zachęca do działania na rzecz jej rozwoju. Od ustanowienia Dnia Jedności Kaszubów pieśń ta towarzyszy corocznym jego obchodom, a od 19 marca 2012 r. rozbrzmiewa, w południe i o północy, na falach Radia Kaszëbë. Kaszëbskô Jednota w swojej Deklaracji Ideowej uznaje pieśń „Zemia Rodnô” za hymn narodowy Kaszubów.
17.Ilu jest Kaszubów?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Trudno powiedzieć, ile dokładnie osób na całym świecie utożsamia się z Kaszubami i uznaje siebie za Kaszubów. Wiadomo, że w 2011 roku 228 tys. osób zadeklarowało kaszubską tożsamość w Narodowym Spisie Powszechnym. Szacuje się jednak, że na terenie dzisiejszego Województwa Pomorskiego żyje ponad 500 tys. Kaszubów, a nie wszyscy oni mieli możliwość wyrażenia swojej opinii w Spisie. Dodatkowo pamiętać trzeba o osobach, które w ciągu ostatnich 150 lat wyemigrowały na tereny dzisiejszych Niemiec, Kanady, Stanów Zjednoczonych, państw Ameryki Południowej, Europy Zachodniej czy Australii, które często dziś, poszukując swoich korzeni, odnajdują je na Kaszubach i zaczynają utożsamiać się z tym narodem. Przykładem takim jest choćby stowarzyszenie Wilno Heritage Society skupiające dzisiejszych potomków Kaszubów, którzy w XIX wieku wyemigrowali do Kanady.
18.Jaki jest stosunek KJ do „Marszu kaszubskiego” H. Derdowskiego?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Część Kaszubów nazywa hymnem kaszubskim „Marsz kaszubski” będący fragmentem poematu H. Derdowskiego pt. Ò Panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł. Pieśń ta została zaadoptowana do roli hymnu (muzykę napisał polski kompozytor Feliks Nowowiejski) i niejako narzucona Kaszubom przez administrację Polską w okresie II Rzeczypospolitej, kiedy to w 1921 r. ukazała się pod tytułem „Hymn Kaszubski” w śpiewniku Polska Zjednoczona. Podkreślanie związków Kaszub z Polską i wspólnej wrogości do Niemiec sprawiło, że „Marsz” został zaadaptowany także do potrzeb propagandy PRL. Warto w tym miejscu przytoczyć zdanie administratora portalu naszekaszuby.pl: „przypuszczam, że stosunkowo duża popularność Marsza mogła pochodzić z faktu, że w warunkach ograniczania aspiracji Kaszubów był on jedną z niewielu dopuszczalnych form zamanifestowania kaszubskości, wyrażanego w słowach »Nigdë do zgùbë nie przińdą Kaszëbë« i »Më trzimómë z Bòdżém«. Kaszëbskô Jednota uznaje „Marsz Kaszubski” za pieśń, która odegrała ważną rolę w kształtowaniu tożsamości starszego pokolenia, jednak nie utożsamiamy się z „Marszem” jako hymnem kaszubskim.
19.Czy Kaszubi byli w swoich dziejach prześladowani?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
W dziejach narodów nietrudno o przykłady prześladowań poszczególnych grup wynikające z niezrozumienia odmiennej mowy, tradycji bądź wierzeń. Nie inaczej było w przypadku Kaszubów. Począwszy od średniowiecza, gdy Kaszubi posiadali własne księstwa na Pomorzu, przez okres panowania krzyżackiego, niemieckiego, w okresach najazdów szwedzkich, francuskich, rosyjskich, aż po panowanie polskie, w wyniku licznych wojen – m.in. wojny 13-letniej, 7-letniej, I i II wojny światowej, zginęło 2/3 pomorskiej ludności, a gospodarstwa ulegały grabieżom i zniszczeniom. Do szczególnych prześladowań Kaszubów dochodziło po 1871 roku w ramach tzw. Kulturkampfu. Nie lepiej było w dwudziestoleciu międzywojennym, gdy młode państwo polskie traktowało Kaszubów niemal jako obywateli drugiej kategorii. W okresie tym stanowiska urzędowe i szkolne na Kaszubach zajmowały osoby specjalnie wyznaczone przez władzę, z terenów południowej Polski, które często nie rozumiały mowy Kaszubów, narzucając im konieczność mówienia w języku polskim. Natomiast wykształconych Kaszubów wysyłano do pracy poza Kaszubami – w ostateczności rozpoczęło to proces polonizacji Kaszubów. Nie można zapomnieć także o prześladowaniach ze strony hitlerowców w czasie II wojny światowej, gdy Kaszubów, pod groźbą rozstrzelania bądź odesłania do obozów koncentracyjnych, zmuszano do podpisania tzw. volkslisty – czyli listy narodowościowej. Także czasy po II wojnie światowej, zapamiętane zostaną jako okres represji ze strony władz Polski Ludowej. Odpowiedzią na nią były strajki w Gdyni i Gdańsku, w których zawsze brali udział Kaszubi. I w tym okresie sprawnie przebiegała polonizacja w szkołach, gdzie zdarzało się, że nauczyciele karali cieleśnie dzieci posługujące się „zniemczoną i zepsutą polszczyzną”. Zdaje się, że prześladowania spotykające Kaszubów najlepiej podsumował w swej książce noblista, podkreślający swoje kaszubskie pochodzenie: „Bo Kaszubów nie można przenieść nigdzie, oni zawsze muszą być tutaj i nadstawiać głowy, żeby inni mogli uderzyć, bo my za mało polscy jesteśmy i za mało niemieccy, bo jak ktoś jest Kaszubą, nie wystarcza to ani Niemcom, ani Polakom. Ci zawsze dokładnie chcą wiedzieć, co jest co”(Günter Grass, Blaszany bębenek).
20.Czy Kaszubi są obecnie dyskryminowani?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
W porównaniu z minionymi wiekami zdaje się, że XXI wiek jest dla Kaszubów okresem najspokojniejszym. Być może wynika to jednak z tego, że Kaszubów coraz trudniej odróżnić od reszty społeczeństwa, tak dalece bowiem już zaszły procesy asymilacyjne. Kaszubi coraz rzadziej używają swojego języka, nadal się go wstydzą bądź w ogóle nie mieli okazji poznać go we własnym domu, a jeżeli znają mowę ojców, to na co dzień i tak najczęściej komunikują się w języku polskim. To wpływa na wynaradawianie Kaszubów i pozbawianie ich elementu własnej tożsamości – języka. Dorobek literacki kaszubszczyzny wciąż uznawany jest za twórczość regionalną, choć największe arcydzieło kaszubskiej literatury – Żëcé i przigòdë Remùsa – zostało przetłumaczone na 7 języków i jest uznawane przez krytyków za wybitne dzieło literatury europejskiej. Samych Kaszubów w dzisiejszych mediach często przedstawia się jako osoby przypominające manekiny w skansenach i muzeach, osoby zajmujące się wyłącznie rolnictwem, co podtrzymuje stereotyp „niewykształconego wieśniaka”, a ta negatywna opinia o Kaszubach wpływa na samych mieszkańców Kaszub, którzy nie chcą być kojarzeni z takim obrazem. Niestety największa dyskryminacja wobec Kaszubów obecnie ma miejsce w Trójmieście i w mniejszych miastach na Kaszubach – co szczególnie widać na portalach internetowych, gdzie niemal każdy artykuł poświęcony Kaszubom spotyka się z komentarzami naruszającymi prawa i godność człowieka. Kaszubę kojarzy się tam często z mieszkańcem XVII-wiecznej wsi, mieszkającego pod jednym dachem ze zwierzętami hodowlanymi, język kaszubski za język niewyuczonych analfabetów, a internetowa anonimowość pozwala internautom na posługiwanie się przerażającymi określeniami w odniesieniu do Kaszubów. Namacalną oznaką współczesnej dyskryminacji Kaszubów jest niszczenie kaszubskojęzycznych znaków, a w szczególności witaczy znajdujących się przy wjazdach do Gdańska, mających treść: „Gduńsk stolëca Kaszëb witô” (Gdańsk stolica Kaszub wita). Pomimo ustawiania nowych znaków czy czyszczenia tych, które zostają zamalowane, wciąż są one na nowo niszczone, co świadczy o braku tolerancji i wrogim nastawieniu sprawców wobec mieszkańców Kaszub. Do dyskryminacji dochodzi także w ramach nauczania języka kaszubskiego. Otóż szkoły obowiązują limity związane z dotacjami na naukę języka kaszubskiego. Chodzi o to, że liczba uczących się nie może przekroczyć 84 uczniów. Przy większej liczbie są mniejsze subwencje. Dyrekcje szkół zniechęcają więc uczniów do podejmowania nauki kaszubszczyzny, aby szkoła mogła otrzymać większe środki z subwencji oświatowej. Niestety te nie zawsze trafiają do szkół – samorządy często wykorzystują je na remonty dróg, itp. – a jeżeli trafią do szkoły, to nie zawsze służą nauczaniu języka kaszubskiego, a np. remontom sal gimnastycznych. Niestety nauczyciele języka kaszubskiego nie mają zapewnionych przez szkołę środków dydaktycznych koniecznych do nauczania ich przedmiotów, często bywa tak, że w małych miejscowościach nie mają nawet własnej sali, a lekcje odbywają się w świetlicach bądź stołówkach szkolnych.
21.Czy język kaszubski jest uznawany za pełnoprawny język?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Pomimo przyznania kaszubszczyźnie statusu języka regionalnego, trzeba stwierdzić, że język kaszubski niestety wciąż nie jest pełnoprawnym językiem w stosunku do języka polskiego na Pomorzu. Kaszubi nie mają swoich kanałów w publicznych stacjach radiowych czy telewizyjnych, które nadawałyby program w języku kaszubskim. Nie mają także szkół, które prowadziłyby edukację wszystkich przedmiotów na wszystkich szczeblach w języku kaszubskim. Język kaszubski w szkołach traktowany jest jako przedmiot dodatkowy, dla chętnych, a uczące się go dzieci często zmuszane są do pozostawania w szkołach po godzinach zwyczajowo przeznaczonych na naukę i do pracy w międzyklasowych grupach, w których poziom nauczania nigdy nie będzie odpowiadał poziomowi rozwoju dziecka w danym wieku. Kaszubom wciąż brakuje podręczników do nauki języka, kultury, dziejów, geografii Kaszub. Obecne podręczniki do nauki języka kaszubskiego z elementami wiedzy o regionie są przestarzałe treściowo – uczą o pracy na roli, nazewnictwie maszyn rolniczych i życiu na wsi przed dwudziestu laty, podczas gdy na lekcjach języków obcych dzieci poznają zagadnienia związane z nowoczesną technologią czy sytuacjami życiowymi – wszystko to wręcz zniechęca dzieci do nauki języka kaszubskiego. Obecnie brakuje dobrze wykwalifikowanych nauczycieli języka kaszubskiego. O ile osoba chcąca zostać nauczycielem języka polskiego, angielskiego, niemieckiego, itd., by uzyskać prawo nauczania musi ukończyć studia z danej filologii, które są zazwyczaj bezpłatne, o tyle osoba chcąca zostać nauczycielem języka kaszubskiego musi ukończyć studia, na których była nauczana pedagogika, po czym odpłatnie zrobić trzysemestralne studia podyplomowe poświęcone językowi kaszubskiego lub zdać specjalny odpłatny egzamin, który cyklicznie trzeba powtarzać, aby posiadać pełne i aktualne uprawnienia do nauki języka kaszubskiego. 
Obecnie istnieje jeszcze kierunek filologia polska z językiem kaszubskim na Uniwersytecie Gdańskim, niestety z powodu zmieniających się przepisów od października 2012 roku kierunek ten zostaje zawieszony po 3 latach pierwszych naborów na te studia. Nie wiadomo jeszcze, czy w przyszłości ruszy oddzielny kierunek filologii kaszubskiej, do czego od wielu lat przymierzają się gdańscy profesorzy zajmujący się tematyką kaszubską, związani z Instytutem Kaszubskim.
22.Gdzie mogę się nauczyć języka kaszubskiego?
zobacz odpowiedź » ukryj odpowiedź »
Języka kaszubskiego można się nauczyć na kursach organizowanych przez różne organizacje, samorządy, Kaszubski Uniwersytet Ludowy, Akademię Kształcenia Zawodowego, a także przez Klub Studencki Pomorania na Uniwersytecie Gdańskim. Kursy te są najlepszą dostepną formą nauki języka kaszubskiego, a przede wszystkim poznania wymowy poszczególnych głosek. Podstaw kaszubskiego można także nauczyć się na stronie internetowej http://pl.wikibooks.org/wiki/Kaszubski, a na innych portalach można znaleźć przykłady wymowy tekstów kaszubskich. Niemniej zachęcamy do poznawania tego pięknego języka i jego dorobku literackiego, bądź przekładów kaszubskich dzieł, takich jak Żëcé i przigòdë Remùsa na inne języki.