Patron roku 2022

Do pobrania

Polecane strony





 


 

PATRONAT

POZNAJ NASZ─ä HISTORI─ś


ARCHIWUM PORTALU

 

MAPA KRAJU KASZUBÓW



O co chodzi Kasz??bsczi Jednoce?

 

Prawny aspekt poj─?cia „mniejszo??─? etniczna”

Prawo obowi─?zuj─?ce w Polsce chroni tylko i wy??─?cznie j─?zyk kaszubski, nie za?? jego u??ytkownik??w. Ochron─? nie s─? obj─?ci Kaszubi.
 
Na dow??d tego wystarczy przytoczy─? artyku?? 20. ust. 2. Ustawy o mniejszo??ciach narodowych i etnicznych oraz o j─?zyku regionalnym z 6 stycznia 2005 r., kt??ry brzmi:┬á
 
2. Organy w??adzy publicznej s─? obowi─?zane podejmowa─? odpowiednie ??rodki w celu wspierania dzia??alno??ci zmierzaj─?cej do zachowania i rozwoju j─?zyka, o kt??rym mowa w art. 19. [chodzi o kaszubski – przyp. autora]. Przepisy art. 18. ust. 2. i 3. oraz ust. 5. stosuje si─? odpowiednio.

Oznacza to, ??e nie stosuje si─? w odniesieniu do Kaszub??w Art. 18. ust.1., w brzmieniu:
 
1. Organy w??adzy publicznej s─? obowi─?zane podejmowa─? odpowiednie ??rodki w celu wspierania dzia??alno??ci zmierzaj─?cej do ochrony, zachowania i rozwoju to??samo??ci kulturowej mniejszo??ci.
 
Stowarzyszeniu Kasz??bsk?┤ Jednota chodzi wi─?c o to, by stworzy─? takie ramy prawne, kt??re dadz─? ochron─? praw grupowych Kaszub??w. A poniewa?? w polskim prawodawstwie funkcjonuje poj─?cie „mniejszo??ci narodowej” i „mniejszo??ci etnicznej”, postulujemy o zapisanie nas w prawie jako kaszubskiej mniejszo??ci etnicznej, co jest zgodne z definicj─? przyj─?t─? w Ustawie o mniejszo??ciach narodowych i etnicznych.
 
Prawa cz??owieka i prawa grupowe – to dwie podstawowe grupy praw, na kt??rych opiera si─? obowi─?zuj─?ca w Polsce ustawa o mniejszo??ciach narodowych i etnicznych oraz o j─?zyku regionalnym z 6 stycznia 2005 r. Ustawa chroni osoby nale??─?ce do mniejszo??ci narodowych i etnicznych oraz – uwaga! – wsp??lnoty etniczne, do kt??rych osoby te przynale??─?.
 
W Polsce wyr????niamy dziewi─?─? wsp??lnot narodowych (wymienia je art. 2, ust. 2.) oraz cztery mniejszo??ci etniczne (art. 3, ust. 4.). Nie ma w??r??d nich niestety Kaszub??w. Podstawowym czynnikiem, odr????niaj─?cym wsp??lnot─? narodow─? od wsp??lnoty etnicznej, jest posiadanie w??asnego pa??stwa. M??wi o tym punkt 6. obu definicji zawartych w Ustawie. ┬áW praktyce oznacza to, ??e gdyby Kaszubi posiadali gdziekolwiek na ??wiecie w??asne pa??stwo (np. w Ameryce P????nocnej), w??wczas w rozumieniu litery prawa, posiadaliby status mnieszo??ci narodowej. Poniewa?? jednak Kaszubi swojego pa??stwa nie posiadaj─?, powinni zosta─? uznani za mniejszo??─? etniczn─?.

Mo??e kto?? zrozumie to lepiej na przyk??adzie Polak??w. Ot????, gdyby w pa??stwie rosyjskim, pruskim lub austro-w─?gierskim w czasie, gdy zaanektowa??y one poszczeg??lne cz─???ci Polski, obowi─?zywa??a ustawa o mniejszo??ciach narodowych i etnicznych w brzmieniu obowi─?zuj─?cym dzi?? w Rzeczpospolitej, Polacy byliby w tych pa??stwach mniejszo??ci─? etniczn─? – bo nie mieli swojego pa??stwa.


 
Nikomu nie odmawiamy prawa do „bycia sob─?”. Nie zakazujemy oddychania „oboma p??ucami” ??adnemu cz??owiekowi, bez wzgl─?du na to, jakie one maj─? barwy. Nie zmuszamy nikogo do deklarowania narodowo??ci kaszubskiej, szanujemy ka??d─? autoidentyfikacj─? – z narodem polskim, z j─?zykiem kaszubskim, ze wsp??lnot─? kaszubsk─?. Wszyscy jeste??my Kaszubami – nie ma gorszych i lepszych. Okre??lenie „mniejszo??─? etniczna” nikogo nie stygmatyzuje. To tak??e gwarantuje cytowana ju?? Ustawa o mniejszo??ciach:
 
Art. 4. 1. Ka??da osoba nale??─?ca do mniejszo??ci ma prawo do swobodnej decyzji o traktowaniu jej jako osoby nale??─?cej b─?d?? te?? nienale??─?cej do mniejszo??ci, a wyb??r taki lub korzystanie ze zwi─?zanych z tym wyborem praw nie poci─?ga za sob─? jakichkolwiek niekorzystnych skutk??w.
 
Rozumiemy, ??e przynale??no??─? narodowa lub etniczna jest „opart─? na subiektywnym odczuciu, indywidualn─? cech─? ka??dego cz??owieka, wyra??aj─?c─? jego zwi─?zek emocjonalny, kulturowy lub zwi─?zany z pochodzeniem rodzic??w, okre??lonym narodem lub wsp??lnot─? etniczn─?” – jak formu??uje to definicja, kt??ra znalaz??a zastosowanie w ustawie o narodowym spisie powszechnym przeprowadzonym w Polsce w 2011 r.
 
Domagamy si─? jedynie rozszerzenia tego swoistego MENU, jakim jest ustawa o mniejszo??ciach narodowych i etnicznych oraz o j─?zyku regionalnym. Tak, aby wyb??r by?? pe??niejszy, co daje lepsze gwarancje powodzenia wszelkich stara?? na rzecz ochrony i rozwoju to??samo??ci kulturowej i j─?zyka Kaszub??w. Dodatkowo daje to r??wnie?? mo??liwo??─? wzmocnienia i rozszerzenia naszej wsp??lnoty. B─?d─? nas ??─?czy─? ju?? nie tylko wsp??lne pochodzenie i wi─?zi krwi, ale te?? wi─?zi prawa.